Kısa cevap
Çoğu sağlayıcıda VDS (Virtual Dedicated Server) ile VPS (Virtual Private Server) aynı ürünü anlatır: fiziksel bir makine üzerinde sanallaştırma ile oluşturulan, kendi işletim sistemi ve atanan kaynakları olan izole bir sunucu. Türkiye’de ve Rusça konuşulan pazarlarda “VDS”, İngilizce kaynaklarda “VPS” daha sık kullanılır.
İki ürünü gerçekten ayıran şey isim değil, kullanılan sanallaştırma türü ve pakette yazan kaynaklardır. Bunları sipariş öncesinde okumak, etikete bakmaktan daha çok şey söyler.
Neden iki isim var?
Tarihsel olarak bazı satıcılar “dedicated” vurgusuyla VDS demeyi, bazıları “private” vurgusuyla VPS demeyi tercih etti. Bugün kataloglarda iki etiket yan yana veya birbirinin yerine geçebilir.
- Markalama: aynı mimari farklı ürün adıyla satılabilir.
- Yerel arama: kullanıcılar kendi dillerinde bilinen terimi arar.
- Katalog ayrımı: bazen “VPS” giriş, “VDS” daha yüksek paket gibi konumlanır; bu her zaman teknik bir fark değildir.
Asıl teknik fark: tam sanallaştırma mı, konteyner mi?
Bazı sağlayıcılar iki ismi farklı teknolojiler için kullanır. Tam sanallaştırmada (KVM, VMware, Hyper-V gibi) her sanal sunucu kendi çekirdeğiyle açılır; işletim sistemini, çekirdek modüllerini ve güvenlik duvarını serbestçe seçersiniz. Konteyner tabanlı sanallaştırmada (OpenVZ, LXC gibi) sunucular ana makinenin çekirdeğini paylaşır.
Konteyner modelinde çekirdek sürümünü değiştiremezsiniz, bazı çekirdek modülleri ve Docker gibi araçlar ek ayar gerektirebilir ya da çalışmayabilir, Windows kurulamaz. Tam sanallaştırma bu sınırları kaldırır. Bir pakette hangi teknolojinin kullanıldığını isimden çıkaramazsınız; sağlayıcıya sorun ya da teslimden sonra kontrol edin.
Sunucunuzun sanallaştırma türünü nasıl kontrol edersiniz?
Linux sunucuda iki komut çoğu durumda yeterlidir:
- systemd-detect-virt: kvm, vmware ya da microsoft gibi bir çıktı tam sanallaştırmayı; openvz ya da lxc konteyneri gösterir.
- uname -r: çekirdek sürümünü verir. Konteynerde bu sürüm ana makinenin çekirdeğidir ve siz değiştiremezsiniz.
Asıl bakılacaklar
İsim yerine paketin yazdığı kaynakları, erişim modelini ve sorumluluk sınırlarını okuyun. Kontrol listesi:
- Atanan vCPU, RAM ve disk değerleri net mi? Disk türü (SSD, NVMe) yazıyor mu?
- Root veya yönetici erişimi var mı?
- İşletim sistemi seçenekleri ve yeniden kurulum süreci nasıl?
- Trafik ve port modeli tarifede yazılı mı?
- Yedekleme kimin sorumluluğunda, kabul edilebilir kullanım kuralları nerede?
VDS/VPS ile dedicated
Dedicated sunucuda fiziksel makinenin tamamı size aittir; VDS/VPS’te makine birden fazla sanal sunucuya bölünür. Sürekli yüksek CPU ve disk kullanımında ya da özel donanım gerektiğinde dedicated daha öngörülebilir performans verir. Orta ölçekli iş yüklerinde sanal sunucu sık tercih edilir. Ayrıntılar “VDS ile dedicated sunucu arasındaki farklar” yazısında.
Uptime yüzdesi, sanallaştırma teknolojisi adı veya DDoS kapsamı gibi iddiaları yalnızca sağlayıcının yazılı taahhüdüne göre değerlendirin. Bu yazı genel eğitim amaçlıdır.
WeServer’da VDS
WeServer ürünü VDS adıyla sunar. Türkiye VDS paketleri 1 vCore, 2 GB RAM ve 20 GB SSD’den 12 vCore, 32 GB RAM ve 200 GB SSD’ye kadar uzanır; hepsinde root erişimi, işletim sistemi seçimi ve 1 IPv4 adresi vardır. Linux için SSH, Windows için Uzak Masaüstü ile bağlanırsınız. VDS’in nasıl çalıştığını “VDS nedir? Sanal özel sunucu nasıl çalışır?” yazısında bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
VDS, VPS’ten daha mı güçlü? İsim tek başına bunu söylemez. Performansı paketteki vCPU, RAM, disk ve ağ değerleri ile sanallaştırma türü belirler.
VPS’ten VDS’e geçmek için sunucuyu yeniden kurmak gerekir mi? Aynı sağlayıcıda ürün adı değişse bile genellikle sadece paket değişir. Farklı bir sağlayıcıya ya da farklı sanallaştırma türüne geçiyorsanız verileri yeni sunucuya taşımanız gerekir.
VDS’e Docker kurulabilir mi? Tam sanallaştırma (ör. KVM) kullanan sunucularda evet. Konteyner tabanlı sunucularda Docker çalışmayabilir ya da sağlayıcının ek ayar yapmasını gerektirebilir.
VDS’e Windows kurulabilir mi? Yalnız tam sanallaştırma kullanan sunucularda. Konteyner tabanlı sanallaştırma ana makinenin Linux çekirdeğini paylaştığı için Windows çalıştıramaz.
